Ik heb jarenlang op judo gezeten. Voor mijn zwarte band heb ik veel kata gedaan: vaste vormen, herhaling en aandacht voor details. Niet spectaculair, wel essentieel. Daar leerde ik dat beter worden niet vanzelf gaat door alleen maar wedstrijden te draaien, maar juist door bewust te oefenen.
Die manier van kijken neem ik nog steeds mee in hoe ik naar leren en ontwikkeling kijk.
Leren is niet alleen presteren
In ons werk zijn we vaak bezig met resultaat. Deadlines, klanten, projecten die door moeten. Dat lijkt op randori, het vrije oefengevecht in judo. Volle dynamiek, reageren op wat er gebeurt en toepassen wat je kunt.
En ja, daar leer je van. Maar als je echt iets wilt verbeteren, heb je ook momenten nodig waarop je vertraagt en bewust oefent.
In judo heet dat kata: een vaste oefenvorm waarin je bewegingen herhaalt, details verbetert en direct merkt wat wel en niet werkt.
In Learning & Development noemen we zoiets deliberate practice: doelgericht oefenen om een specifieke vaardigheid te verbeteren.
Ruimte om te oefenen
In kata mag je fouten maken. Sterker nog, daar horen ze bij. Je oefent juist om iets te verbeteren voordat het er echt op aankomt.
Op het werk organiseren we die ruimte lang niet altijd. We zijn vaak vooral bezig met de dagelijkse praktijk. Met leveren, oplossen en doorgaan.
Maar als je alleen blijft doen wat je al kunt, word je daar vooral beter in.
Soms moet je bewust vertragen. Feedback vragen. Iets opnieuw proberen. Een andere aanpak testen. Niet omdat het werk daarom vraagt, maar omdat jij beter wilt worden in je vak.
Voor leiders
Je team leert vanzelf in de randori van het dagelijkse werk. Maar ruimte voor kata ontstaat zelden vanzelf. Die moet je organiseren.
Denk aan een monteur die een nieuwe procedure eerst op een testopstelling doet, voordat hij bij de klant staat. Een teamleider die een moeilijk gesprek eerst oefent met een collega. Een team dat na een storing samen terugkijkt: wat deden we, en wat oefenen we de volgende keer anders?
Maak duidelijk dat fouten in die oefenruimte horen. Wie bang is om fouten te maken, oefent niet. Die gaat alleen nog presteren.
Waar zit jouw kata?
We zeggen vaak: je leert door te doen. Daar geloof ik ook in. Maar er zit verschil tussen doen om te presteren en doen om beter te worden.
Beide zijn nodig.
Dus kijk eens naar je eigen werk. Waar zit voor jou de randori? De dagelijkse praktijk waarin het gewoon moet gebeuren.
En belangrijker: waar zit jouw kata?
Waar creëer jij bewust ruimte om te oefenen, fouten te maken, feedback te krijgen en iets echt beter te leren?
Want ervaring krijg je vanzelf als je werkt. Beter worden vraagt soms om bewust oefenen.
Chris Testerink Podium CT — Learn | Grow | Perform